روح و جسم

بر گرفته شده از رساله‏ی درویشیّه اثر میرسید علی همدانی

ای عزیز! بدان که حق جلّ و علا آدمی را از دو جوهر مختلف آفریده است؛ جوهری لطیف و نوارنی که آن را روح خوانند و جوهری کثیف و ظلمانی که آن را جسم گویند و هر جوهری را از این دو جوهر، غذایی و صحّتی و مرضی است و هر مرضی را دوایی خاص است.

چنان که غذای بدن، نان و آب است، غذای دل و روح، ذکر و محبت و معرفتِ حق است و علامت مرض هر جوهری از این جواهرِ روحانی و جسمانی آن است که غذای مخصوصش منافیِ طبعِ او گردد.

نشانِ بیماریِ تن آن است که به سببِ مواد فاسده از غذا متنفر شود و رغبت طعام در وی نماند هم‏چنین نشانِ بیماریِ دل آن است که به واسطه‏ی شواغل دنیوی و لذاتِ نفسانی و مألوفاتِ جسمانی از لذتِ حلاوتِ ذکر و ذوق اسرار معرفت و محبتِ حق محروم ماند و با ذکر حق انس نگیرد و اگر طاعتی کند با نامِ حق بر زبان راند، از سرِ رسم و عادت باشد و از انوارِ روح و صفای مناجاتِ حضرتِ صمدیّت، هیچ بهره‏ای نیابد.

شرح کلام گهربار مولا علی علیه‏السلام

در باب نا امیدی

«أعْظم البَلاءِ اِنقطاعُ الرَجاء؛ بزرگ‏ترین بلا، بریده شدن امّید است.»

ممکن است مرادْ بریده شدن امّید از درگهِ حق باشد یا اینکه کاری چند کند که دیگر از آن درگه امّیدی نداشته باشد، و ممکن است مراد این باشد که بریدنِ امید از آن درگاه، بدترینِ بلاها و گناهان است، بلکه هر چند آدمی گنه کار و بد کردار باشد باید که قطع امید از آن درگاه نکند که آن از همه گناهانِ او بدتر است؛ چنان چه از احادیث دیگر مستفاد می‏شود و ممکن است که مرادْ بریدنِ امیدی باشد که در وقت مرگ و معاینه احوالات آخرت حاصل می‏شود چه بعد از آن دیگر امید بر قبول توبه نیست و آن بزرگترینِ بلاها است.

پس باید که آدمی تأخیر توبه و انابت از گناهانِ خود ننماید که مبادا ناگاه اُمید او از قبول توبه بریده شود؛ هر چند امید عفو و بخشایش باشد. ممکن است که مرادْ بریدن امید مردم باشد از این کس و از خیر و احسان او در جمعی که مردم توقّع خیر و احسان از ایشان داشته باشند مثل پادشاهان و بودنِ این‏که بزرگترینِ بلاهاست، به اعتبار این باشد که با وجود قبح این معنی خسران و زیان در آخرت در دنیا نیز منشاء ضررها گردد بلکه بسا باشد که مردم به زودی در صدد دفع او درآیند و او را هلاک کنند یا از آن مرتبه بیندازند.

هـوی و عـقـل پدیدآورنده:احمد جام (ژنده پیل)

بدان که هوی، سلطانی است از سلطانانِ کُفر و انکار  . و عقل، سلطانی است از سلطانانِ معرفت و این هر دو را از خدای عزّ و جلّ در تن آدمی بیافریده است. و هر دو به خلاف یکدیگرند و دشمن یکدیگرند و همیشه با یکدیگر به جنگ باشند و با یکدیگر پیکار می‏کنند تا آن گاه که از هر دو یکی به هزیمت شود و دیگری به سلطانی بنشیند و نَفْسِ آدمی ولایت ایشان است و هفت اندام ما رعیّت ایشان.

هر که را سلطانْ عقلِ مهتر آمد، او در  دو جهان پیروزی یافت و سعادت دو جهانی به بر او باز نهادند و هر که را سلطانْ هوی آمد، درِ هاویه بروی بگشادند. سرمایه همه خیرها عقل است و سرمایه همه شرها هوی است. مَثَل تن آدمی با عقل و هوی مَثَل شهری است که دو سلطان در آن شهر باشند و هر یک طمع دارند که شهر از آنِ من است و مرا باید. همواره با یکدیگر جنگ و پرخاش می‏کنند و درین شهر فتنه و جنگ و خون ریختن می‏باشد تا شهر از دو سلطان یکی بگیرد و مردم شهر رعیّت وی گردند و خراج به او دهند.

هر که را سلطانِ هوی شهر او بگرفت و عوانان (یاران) خویش را بدان شهر گماشت، هلاک از آن شهر و از وی برآمد؛ چشم چنانِ نِگَرد که هوی خواهد و گوش آن شِنود که هوی خواهد و زبان آن گوید که هوی خواهد و به دست آن گیرد که هوی خواهد و به پای چنان رود که هوای خواهد و به دل آن اندیشد که هوی خواهد. اگر نعوذ بالله سیم (نقره و سکه) بر نامِ وی زنند و خطبه به نام وی کنند و شهر او را جمله مسلّم شود بندِ آن جمله چنان محکم کند که اگر کسی خواهد که یک سخن از امیر عقل بگوید و یا فرا نزدیک وی شود  بنگذارد.

 خجسته میلاد روشنایی سلطان علی ابن موسی الرضا (ع) مبارک باد

سلام بر سيد گل‏ها

اى مولاى هشتم! تو نويد رويش باران از سقف بهارانى. تو مايه طراوت گل‏هاى ايمانى. تو بركت جاى جاى ايرانى. خورشيد با بوسه بر بارگاهت، روز را آغاز مى‏كند و گرما را به وام مى‏گيرد. صداى تو در رگ‏هاى زندگانى جارى است.

اى هشتمين گل بوستان محمدى! اى منتهاى خواهش دل‏ها! اى آفتاب روشن قبله‏گاه ما! اى نور مطلق امروز و فردا! اى سبزه‏زار سرزندگى و صفا! اى پناه‏گاه آهوان رميده دل‏هاى ما! تو روح باغستان زندگانى هستى. تو مبشر اميدى. تو ناخداى كشتى هدايتى.

سلام بر تو و بر هر انسان شايسته‏اى كه شور و شعورش، او را به پشت پنجره فولاد و ضريح آفتاب مى‏كشاند؛ پنجره‏اى كه از عشق لطيف‏تر، از گلبرگ زيباتر و از همه دنيا بزرگ‏تر است. سلام بر تو اى هميشه سبز! اى سيد گل‏ها! يا على بن موسى‏الرضا عليه‏السلام .

تو اى بينوا رو به سوى رضا كن	كه اين پادشه خوش گدا مى‏پذيرد
بُوَد رحمتش بى‏كران مثل دريا	هم آلوده هم پارسا مى‏پذيرد
بُوَد عام، دل‏جويىِ بى‏دريغش	كه هم غير و هم آشنا مى‏پذيرد

یا علی مدد

 تحمل درویش  

((من)) یا به زبانی ((نفس))، از محیط خارج متأثر میشود و این انفعال بصورت خشم و یا رنجش و غیره ظاهر می‌گردد . درویش اهل من و ما نیست، پس نه می‌رنجاند و نه می‌رنجد .امتیاز انسانهای خوب این است که کسی را نمی‌رنجانند اما ممکن است برنجند. درویش نه سودای رنجاندن دارد و نه مایه رنجیدن. او اهل تحمل است و بدون اینکه تأثری نشان دهد همه خلق خدا را چه نیک و چه بد می‌پذیرد .هرکه برنجد کسی است و هرکس کسی باشد درویش نیست، بلکه دوبین  و کافر است و درویش مومن و موحد. این است که حافظ می‌گوید :

       "وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم                   که در طریقت ما کافریست رنجیدن"

 پس درویش نمی رنجد .

یا علی مدد

سالروز شهادت امام جعفر صادق (ع)

بر تمامی سالکین الی الله و دوستداران اهل بیت تسلیت باد

سبز آمدى، سرخ رفتى، حال آنكه سپيد سپيد زيستى و صداقت، تنها واژه‏اى است كه برازنده نام توست. تو از زلالى آينه، هر آينه فراترى. در تو كرامت باران موج مى‏زند. با تلاوت قرآن هم آغوشى و دست‏هايت، مونس آسمان مدينه‏اند.65 سال، عاشقانه زيستى و 34 سال را صادقانه امامت كردى تا پر پر دانه‏هاى نجابتت به انگور زهر آلود منصور آغشته شد.

اى سعادت سپيد! شب شهادتت اشك مى‏ريزيم و ستايش مى‏كنيم غربت ستودنى‏ات را.

از كدام بركه نوشيده‏اى كه دست در دست ملائكه، بال و پرت رهسپار بهشت جاودان شد؟

اى انيس مدام سجاده و هم نشين شبانه قرآن! آفتاب عظمتت هميشه بر فراز آسمان مسلمانان، روشنايى بخش است. تمام سپيده‏هامان را به صداقت نامت استواريم. شب  شهادتت غمنامه‏اى  مى‏نويسيم به مظلوميت باران ، آن زمان كه آسمان  غربتت را گريست .

 اى ششمين ستاره تابناك امامت و ولايت، صادق آل محمد (صلى الله عليه و آله و سلّم)! نامت را با افتخار به دل‏هاى غريبمان مى‏سپاريم تا يادت آرام بخش سينه‏هاى بى‏تابمان باشد.

آخرین وصیت

«کلینی» و «ابن بابویه» و «بَرْقی» روایت کرده‏اند که چون هنگام وفات آن حضرت شد، دیده‏های خود راگشود و فرمود: خویشان مرا جمع کنید. چون همه جمع شدند، به سوی ایشان نظر کرد و فرمود: شفاعت ما نمی‏رسد به کسی که نماز را سبک شمارد و اعتنا به شأن آن ننماید.

یا علی مدد

تفسیر ادبی و عرفانی قرآن مجید

 از خواجه عبدالله عنصاری

بسم الله الرحمن الرحیم

 << وَلَمَّا جَاءتْ رُسُلُنَا لُوطاً سِيءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعاً وَقَالَ هَـذَا يَوْمٌ عَصِيبٌ  >>

(سوره هود  -  آیه ۷۷) 

اشارت است به کمال حزن لوط و نهایت اندوه وی در این راه . این آیت هم تشریف است و هم بشارت ،تشریف است از آن روی که قرآن اندوه او را جلوه می دهد و از اندوه او ، عالمیان را بر آتش اندوه می نشاند . بشارت است از آن روی که هر که را ، طالع رسیدن به مراد داشته باشد ، نخست تیر بی مرادی در کام وی نشانند و بر درد و اندوهش بیفزایند ، آنگاه چون یکباره دل به اندوه سپرد ، محبت حق او را در پرده عصمت خویش می گیرد ، چه که خداوند دلی دوست دارد که غم  نادیدن وی خورد و همه بار درد نایافتن او کشد ، اندوهش بدان دهد تا گوید : دلتنگ مباش ، بیم در دلش افکند تا به وقت مردن او را گوید : مترس .

پیر طریقت گفت : خدایا نصیب این بیچاره از این کار همه درد است ، مبارک باد که مرا این درد ، سخت در خور است ، بیچاره آن کس که از این درد فرد است ، حقا که هر کس بدین درد ننازد ناجوان مرد است . زیرا :

هر   درد  که  زین دلم  قدم  بر گیرد                         دردی   دگرش    بجای    در بر  گیرد

زان با هر  درد  صحبت از  سر  گیرد                         کآتش چو رسد به سوخته اندر گیرد